{"id":12903,"date":"2024-02-28T09:42:28","date_gmt":"2024-02-28T07:42:28","guid":{"rendered":"https:\/\/prague.org\/?p=12903"},"modified":"2024-03-18T17:03:19","modified_gmt":"2024-03-18T15:03:19","slug":"czech-immigration-to-america","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prague.org\/tr\/cek-amerikaya-goc\/","title":{"rendered":"Amerika'da \u00c7ek ayak izi: \u00c7ek g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fcn tarihi ve miras\u0131"},"content":{"rendered":"

Amerika'ya \u00c7ek g\u00f6\u00e7\u00fc<\/strong> Ekonomik f\u0131rsatlar aray\u0131\u015f\u0131nda olan g\u00f6\u00e7menler, iki \u00fclkenin ortak tarihinin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. On dokuzuncu y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131ndan ba\u015flayarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar devam eden g\u00f6\u00e7 ak\u0131nlar\u0131 Amerika'ya g\u00f6\u00e7 eden \u00c7ekler <\/strong>uluslar\u0131n sosyal, k\u00fclt\u00fcrel ve ekonomik dokusu \u00fczerinde kal\u0131c\u0131 bir iz b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ek k\u00f6kenli oldu\u011funu iddia eden 1,5 milyondan fazla Amerikal\u0131 ile \u00c7ek-Amerikan toplumu bug\u00fcn ABD'de geli\u015fmektedir. \u00c7ek halk\u0131n\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ve tarihini onurland\u0131ran festivaller Cleveland, Ohio (\u00c7ek ve Slovak Festivali) ve Wilber, Nebraska (Ulusal \u00c7ek Festivali) gibi yerlerde d\u00fczenlenmektedir.<\/p>\n\n\n\n

s\u0131ras\u0131nda ABD'ye \u00c7ek g\u00f6\u00e7\u00fc<\/strong>G\u00f6\u00e7menler \u00e7ok \u015fey ya\u015fad\u0131lar ama her \u015feye ra\u011fmen sebat ettiler, miraslar\u0131na tutunurken kendilerine yeni bir kimlik yaratt\u0131lar. Amerika'da yeni bir ya\u015fam i\u00e7in g\u00f6sterdikleri azim ve umut \u00f6rne\u011fi, kurulmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olduklar\u0131 geli\u015fen \u00c7ek-Amerikan toplumu taraf\u0131ndan ortaya konmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Amerika'ya \u00c7ek g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fcn ilk dalgalar\u0131<\/h2>\n\n\n\n
\"ABD
ABD dolar\u0131<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

\u00c7ok say\u0131da \u00c7ek, on dokuzuncu y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131nda siyasi kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k, ekonomik bunal\u0131m ve dini zulm\u00fcn ortas\u0131nda daha iyi bir ya\u015fam aray\u0131\u015f\u0131yla Amerika Birle\u015fik Devletleri'ne g\u00f6\u00e7 etti.<\/p>\n\n\n\n

On dokuzuncu y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131nda, Amerika Birle\u015fik Devletleri'ne b\u00fcy\u00fck bir \u00c7ek g\u00f6\u00e7men ak\u0131n\u0131 ba\u015flad\u0131. \u00c7o\u011funlukla Orta Bat\u0131'ya, \u00f6zellikle de Iowa, Nebraska, Wisconsin, Illinois ve Wisconsin gibi yerlere yerle\u015ftiler. <\/p>\n\n\n\n

Bozulmam\u0131\u015f topraklar\u0131n, bireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn ve s\u0131n\u0131rs\u0131z ekonomik f\u0131rsatlar\u0131n cazibesi, m\u00fcreffeh s\u0131n\u0131r kasabalar\u0131n\u0131n temelini atan ve Amerikan Ortabat\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ehresini sonsuza dek de\u011fi\u015ftiren bu ilk \u00c7ek \u00f6nc\u00fcleri cezbetti.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7eklerin ABD'ye g\u00f6\u00e7 etme nedenleri<\/h2>\n\n\n\n

\u00c7e\u015fitli tarihsel olaylar ve e\u011filimler a\u015fa\u011f\u0131dakileri etkilemi\u015ftir \u00c7eklerin ABD'ye g\u00f6\u00e7\u00fc<\/strong>. \u00c7eklerin Amerika Birle\u015fik Devletleri'ne g\u00f6\u00e7 etmelerinin baz\u0131 \u00f6nemli nedenleri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

Ekonomik f\u0131rsatlar<\/h3>\n\n\n\n

\u00c7ok say\u0131da \u00c7ek aile, ekonomik zorluklar ve k\u0131s\u0131tl\u0131 sosyal hareketlilik nedeniyle ABD'de daha fazla maddi olanak elde etmek i\u00e7in \u00fclkeyi terk etti. Yoksulluk, i\u015fsizlik ve toprak k\u0131s\u0131tlamalar\u0131ndan ka\u00e7mak i\u00e7in i\u015f ve finansal g\u00fcvence aramak \u00fczere Amerika'ya g\u00f6\u00e7 ettiler.<\/p>\n\n\n\n

Dini \u00f6zg\u00fcrl\u00fck<\/h3>\n\n\n\n

Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k nedeniyle ve Protestanlara ve Hussitlere yap\u0131lan zul\u00fcm<\/a>\u00c7ok say\u0131da \u00c7ek g\u00f6\u00e7men ABD'ye ka\u00e7t\u0131. Amerika'y\u0131 dini \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri ve inan\u00e7lar\u0131n\u0131 zul\u00fcm g\u00f6rmeden ya\u015fayabilecekleri bir yer oldu\u011fu i\u00e7in se\u00e7tiler.<\/p>\n\n\n\n

Siyasi huzursuzluk<\/h3>\n\n\n\n

Devrimler, sava\u015flar ve diktat\u00f6rl\u00fckler Amerika'ya \u00c7ek g\u00f6\u00e7\u00fc<\/strong>. Siyasi muhalifler ve aktivistler daha iyi siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler ve demokratik uluslar i\u00e7in Amerika'ya ka\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Arazi f\u0131rsatlar\u0131<\/h3>\n\n\n\n

\u00d6zellikle 19. y\u00fczy\u0131lda ABD'ye gelen \u00c7ek g\u00f6\u00e7menler topra\u011fa y\u00f6neldi. \u00c7ek \u00e7ift\u00e7iler ve k\u0131rsal yerle\u015fimciler, ailelerine yeni bir hayat kurmak i\u00e7in Ortabat\u0131 ve Bat\u0131'da \u00e7iftlik kurma f\u0131rsatlar\u0131 arad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Sanayile\u015fme ve kentle\u015fme<\/h3>\n\n\n\n

\u00c7ek g\u00f6\u00e7menler, 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda ve 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda ABD'de sanayi ve kentsel alanlar b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e fabrikalarda, madenlerde, de\u011firmenlerde ve di\u011fer end\u00fcstrilerde i\u015f buldular. Chicago, New York ve Cleveland'da i\u015f ve daha iyi ya\u015fam tarzlar\u0131 arad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Aile birle\u015fimi<\/h3>\n\n\n\n

Bir\u00e7ok \u00c7ek g\u00f6\u00e7men ABD'deki akrabalar\u0131n\u0131n yan\u0131na gitmek istedi. Bir\u00e7ok g\u00f6\u00e7men ailesiyle yeniden bir araya gelmek ve yeni bir hayata ba\u015flamak i\u00e7in Amerika'ya gitti.<\/p>\n\n\n\n

E\u011fitim ve f\u0131rsat<\/h3>\n\n\n\n

ABD, \u00c7ek Cumhuriyeti'nde olmayan e\u011fitimsel ve sosyal hareketlili\u011fi sunuyordu. \u00c7ek g\u00f6\u00e7menler Amerikan e\u011fitimini kendilerinin ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n beklentilerini iyile\u015ftirmenin bir yolu olarak g\u00f6rd\u00fcler.<\/p>\n\n\n\n

Zorunlu askerlikten ve askeri g\u00f6revden ka\u00e7\u0131\u015f<\/h3>\n\n\n\n

Baz\u0131 \u00c7ek g\u00f6\u00e7menler Avusturya-Macaristan veya \u00c7ekoslovak askerlik hizmetinden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in ABD'ye g\u00f6\u00e7 etti. Zorunlu askerlik sert oldu\u011fu i\u00e7in insanlar deniza\u015f\u0131r\u0131 \u00fclkelerdeki askeri y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinden ka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ekoslovak g\u00f6\u00e7menlerin ABD'deki yerle\u015fim alanlar\u0131<\/h2>\n\n\n\n

Ekonomik f\u0131rsatlar, k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flar ve g\u00f6\u00e7men topluluklar\u0131 nedeniyle, baz\u0131 b\u00f6lgeler g\u00f6\u00e7menler i\u00e7in pop\u00fcler yerler olmu\u015ftur. \u00c7ekoslovakya <\/strong>insanlar  Amerika'ya g\u00f6\u00e7<\/strong>. \u00d6nemli yerle\u015fim yerleri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

Ortabat\u0131: <\/strong>\u00c7ek g\u00f6\u00e7menler sanayi, et paketleme ve tar\u0131m i\u015fleri i\u00e7in Chicago, Cleveland ve Cedar Rapids'e geldi. \u00c7ek k\u00fclt\u00fcr\u00fc Chicago'nun Pilsen ve Omaha'n\u0131n K\u00fc\u00e7\u00fck Bohemya b\u00f6lgelerinde geli\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Nebraska:<\/strong> Omaha ve Wilber \u00f6nemli \u00c7ek g\u00f6\u00e7men yerle\u015fim yerleriydi. Omaha'n\u0131n et paketleme ve Wilber'\u0131n tar\u0131m sekt\u00f6rleri i\u015f ve k\u00fclt\u00fcr sunuyordu.<\/p>\n\n\n\n

Teksas:<\/strong> \u00c7ek g\u00f6\u00e7menler Houston'\u0131n \u00f6zellikle tar\u0131m ve ticaret alan\u0131nda geli\u015fmesine yard\u0131mc\u0131 oldu. \u00c7ekler Houston'\u0131n Do\u011fu Yakas\u0131'na yerle\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

New York:<\/strong> \u00c7ek g\u00f6\u00e7menler, say\u0131lar\u0131 az olmas\u0131na ra\u011fmen Manhattan'\u0131n Yorkville gibi Yukar\u0131 Do\u011fu Yakas\u0131 semtlerine yerle\u015fti. \u00c7ek k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc korumak i\u00e7in k\u00fclt\u00fcr ve sosyal kul\u00fcpler kuruldu.<\/p>\n\n\n\n

Pensilvanya:<\/strong> \u00c7ek g\u00f6\u00e7menler \u00e7elik fabrikalar\u0131, k\u00f6m\u00fcr madenleri ve imalat i\u015fleri i\u00e7in Pittsburgh ve kom\u015fu b\u00f6lgelere yerle\u015fti. \u00c7ek toplumsal ya\u015fam\u0131 South Side Slopes'da geli\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00c7ek g\u00f6\u00e7\u00fc<\/h2>\n\n\n\n

Ekonomik imkanlar, siyasi durumlar ve aile ba\u011flar\u0131 etkilemeye devam ediyor \u00c7eklerin ABD'ye g\u00f6\u00e7\u00fc.<\/strong> ak\u0131\u015f\u0131na ra\u011fmen Amerika'ya \u00c7ek g\u00f6\u00e7\u00fc<\/strong> yava\u015flam\u0131\u015f olsa da, baz\u0131 bireyler ve aileler \u00e7e\u015fitli nedenlerle g\u00f6\u00e7 etmeye devam etmektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00c7ek g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fcn baz\u0131 sorunlar\u0131:<\/p>\n\n\n\n

Ekonomik g\u00f6\u00e7<\/h3>\n\n\n\n

ABD'nin g\u00fc\u00e7l\u00fc ekonomisi ve geni\u015f i\u015f piyasas\u0131 \u00c7ekleri \u00e7al\u0131\u015fmaya ya da i\u015f kurmaya te\u015fvik etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

E\u011fitim ve ara\u015ft\u0131rma<\/h3>\n\n\n\n

\u00c7ek \u00f6\u011frenciler ve akademisyenler y\u00fcksek \u00f6\u011frenim veya ara\u015ft\u0131rma i\u015fbirlikleri i\u00e7in ABD'ye g\u00f6\u00e7 etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Aile birle\u015fimi<\/h3>\n\n\n\n

Di\u011fer g\u00f6\u00e7menler gibi \u00c7ek aileler de akrabalar\u0131yla yeniden ba\u011flant\u0131 kurmak i\u00e7in ABD'ye g\u00f6\u00e7 ediyor.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fclt\u00fcrel de\u011fi\u015fim ve turizm<\/h3>\n\n\n\n

\u00c7ekler ABD'yi turizm, k\u00fclt\u00fcrel de\u011fi\u015fim veya ge\u00e7ici \u00e7al\u0131\u015fma amac\u0131yla ziyaret etmektedir. Bu ziyaretler ziyaret\u00e7ilerin Amerikan k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc deneyimlemelerine, yeni bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 edinmelerine ve k\u00fclt\u00fcrler aras\u0131 sohbet etmelerine olanak sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ge\u00e7ici ve mevsimlik i\u015fler<\/h3>\n\n\n\n

Vas\u0131fl\u0131 i\u015f\u00e7iler i\u00e7in H-1B vizesi ve k\u00fclt\u00fcrel de\u011fi\u015fim kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131 i\u00e7in J-1 vizesi baz\u0131 \u00c7ek vatanda\u015flar\u0131n\u0131n ABD'de ge\u00e7ici olarak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na izin vermektedir. Tar\u0131m, konaklama ve turizm alanlar\u0131ndaki mevsimlik i\u015fler g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7ilerin ilgisini \u00e7ekmektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ek k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn miras\u0131 ve korunmas\u0131<\/h2>\n\n\n\n

O zamandan beri \u00c7ekoslovakya'dan Amerika'ya g\u00f6\u00e7<\/strong>\u00c7ek-Amerikan topluluklar\u0131, \u00c7ek Cumhuriyeti'ni korumak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. \u00c7ek k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve gelene\u011fi<\/a>. Do\u011fduklar\u0131 yerden binlerce kilometre uzakta olsalar bile \u00c7ek g\u00f6\u00e7menler ve onlar\u0131n torunlar\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerini korumu\u015f ve kutlam\u0131\u015flard\u0131r. \u0130\u015fte ABD'nin \u00c7ek k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc korudu\u011fu ve de\u011fer verdi\u011fi baz\u0131 yollar:<\/p>\n\n\n\n